Beleid & politiek · Hoofdverhaal
Demir's omzendbrief verrast directies: leerlingen mogen niet meer vroeger naar huis
Een week na de Hemelvaart landde een omzendbrief in de mailboxen van alle directies. Wat erin stond, wisten de meesten al grotendeels. Tot de laatste pagina.
De nieuwe omzendbrief van minister Zuhal Demir over het schooljaar 2026-2027 bevat een onverwachte maatregel: de zogenaamde 'dispensatie' verdwijnt. Dat betekent dat leerlingen van de eerste en tweede graad secundair niet meer vroeger naar huis mogen of later naar school komen, ook niet als hun leerkracht afwezig is tijdens het eerste of laatste lesuur. Scholen zijn verplicht om in zinvolle opvang te voorzien. Bovenop de verdwijnende facultatieve vakantiedagen, de herziening van de pedagogische studiedagen en de kortere evaluatieperiode vormt dit voor directies een bijzonder moeilijke puzzel. "Al die veranderingen tegelijk doorvoeren is een bijzondere uitdaging," zegt David Janssens van het Gemeenschapsonderwijs. Bruno Vanobbergen van Katholiek Onderwijs Vlaanderen vat het samen: scholen zijn "voortdurend aan het pompen om het hoofd boven water te houden."
📌 Op de klasvloer
Wat dit betekent voor jou
Directies moeten tegen september hun lesrooster en opvangregeling volledig herorganiseren: geen facultatieve vrije dagen meer, minder studiedagen, verplichte opvang ook tijdens het eerste en laatste lesuur.
Praktische tip
Breng nu al in kaart welke facultatieve dagen er nog staan voor dit schooljaar en inventariseer wie er beschikbaar is voor opvangmomenten: dat is de basis voor je planningsmodel van september.
Beleid & politiek
1.300 jobs weg, klassen van 36: leerkrachten levensbeschouwing betogen bij Demir
Onderwijsvakbonden en Katholiek Onderwijs Vlaanderen trokken op 20 mei de straat op tegen de besparing op levensbeschouwelijke vakken. Door groepen per graad samen te voegen verdwijnen zo'n 1.300 voltijdse jobs en groeien klassen van 29 naar 36 leerlingen. Leerkrachten Geert, Muazzez en Severine stellen de vraag die onbeantwoord blijft: hoe geef je kwalitatief les aan een groep die je amper kent, over onderwerpen waarvoor vertrouwen de basis is? De besparing levert bovendien minder op dan gehoopt: 80 in plaats van 100 miljoen euro.
📌 Op de klasvloer
Wat dit betekent voor jou
Leerkrachten levensbeschouwing moeten weten in hoeveel scholen ze volgend jaar terechtkomen en of ze uren in andere vakken moeten opnemen om hun uurrooster rond te krijgen.
Praktische tip
Vraag bij je vakbondsafgevaardigde een concreet uurroosterscenario op, op basis van je benoemingssituatie: zo weet je voor 1 juni waar je aan toe bent.
Beleid & politiek
Demir wil meer pen en papier in de klas, nu 77% van scholieren AI gebruikt voor schoolwerk
Op de studiedag Apenstaartjaren (21 mei) kwamen de verse resultaten van het tweejaarlijkse mediaonderzoek bij meer dan 6.000 kinderen en jongeren: 77% van de secundaire leerlingen gebruikt minstens wekelijks een AI-toepassing, vaak zonder dat leerkrachten het weten. Minister Demir reageert met een pleidooi voor meer pen en papier in de klas, waarvoor wetenschappelijk bewijs bestaat dat het de leerresultaten en concentratie verbetert.
📌 Op de klasvloer
Wat dit betekent voor jou
Leerkrachten secundair onderwijs worden geconfronteerd met leerlingen die huiswerk via AI maken, wat de waarde van klassieke huiswerkopdrachten fundamenteel verandert.
Praktische tip
Inventariseer welke opdrachten je nu geeft waarbij AI-gebruik moeilijk te detecteren is: dat zijn de eerste kandidaten om naar pen-en-papierwerk in de klas te verschuiven.
De Standaard (paywall)
Krantenkoppen · 21 mei
apenstaartjaren.be
Lees verder →
Dossier · Antwerpen & zuidrand
Bijna 2.000 kinderen in Antwerpen en zuidrand wachten op een plek in het secundair
Negen op de tien aanmeldingen voor de A-stroom in Antwerpen vonden een school, maar in de B-stroom en het buitengewoon onderwijs is de situatie schrijnend: bijna de helft van de leerlingen staat nog zonder plek. Voor kinderen met een motorische beperking in het buitengewoon onderwijs was er voor geen enkel aangemeld kind een vrije plaats. Ouders die twijfelen over het behaalde getuigschrift meldden hun kind dubbel aan, wat het systeem extra belast.
📌 Op de klasvloer
Wat dit betekent voor jou
Directies van secundaire scholen in de Antwerpse regio staan dit jaar voor de uitdaging om wachtlijsten te beheren en bijkomende plaatsen te zoeken, terwijl het schooljaar nadert.
Praktische tip
Heb je als school nog vrije plaatsen, meld ze dan actief aan via het aanmeldingssysteem: er zijn leerlingen die actief zoeken en niet altijd weten waar er nog ruimte is.
Dossier · Brussel
Recordaantal aanmeldingen, 1.104 leerlingen zonder plek: Nederlandstalig secundair in Brussel piept
3.642 kinderen meldden zich aan voor 3.027 beschikbare plekken in de A-stroom: een record ten opzichte van vorig jaar. In de B-stroom is de druk nog groter, met 770 aanmeldingen voor slechts 426 plaatsen. In totaal wachten 752 leerlingen in de A-stroom en 352 in de B-stroom nog op een school. Voor wie na 18 mei nog zonder plek zit, zijn er slechts 137 vrije plaatsen beschikbaar in twaalf scholen.
📌 Op de klasvloer
Wat dit betekent voor jou
Directies van Nederlandstalige secundaire scholen in Brussel ontvangen dit jaar meer dringende vragen van gezinnen zonder plek, ook van leerlingen die net buiten hun capaciteit vallen.
Praktische tip
Verwijs zoekende ouders actief door naar inschrijveninbrussel.be voor de actuele lijst vrije plaatsen: die wordt doorlopend bijgewerkt.
Praktijk & leerkrachten
1 op 4 medewerkers Antwerps stedelijk onderwijs geconfronteerd met agressie: "Kan niet meer door de beugel"
Een bevraging bij het Antwerps stedelijk onderwijs toont dat een kwart van de medewerkers de voorbije zes maanden meermaals met agressie werd geconfronteerd. Niet enkel leerkrachten, maar ook administratief en poetspersoneel. De agressors zijn leerlingen, maar ook ouders, buren en leveranciers. De trend is stijgend: van 24% in 2021 naar 26% in 2025. Het Vlaams Parlement noemt de situatie "pijnlijk." De stad investeert in opleidingen voor directies en leerkrachten, op wetenschappelijke basis.
📌 Op de klasvloer
Wat dit betekent voor jou
Leerkrachten en andere schoolmedewerkers worden vaker geconfronteerd met agressief gedrag en beschikken niet altijd over een protocol om daarna op te steunen.
Praktische tip
Vraag bij je directie na of de school een agressieprotocol heeft en wie je aanspreekpunt is na een incident: dat weten voordat het zover is, maakt een groot verschil.
Praktijk & leerkrachten
Schelden met 'kanker': een Nederlandse stichting trekt naar scholen om jongeren te confronteren met de impact van hun woorden
Stichting Jade, opgericht door een jongere die zelf kanker had, bezoekt scholen en jeugdclubs in Nederland met de campagne 'Stop schelden met KK'. Jongeren worden geconfronteerd met de pijn die het woord veroorzaakt bij mensen die de ziekte kennen. De videoreportage van VRT NWS (19 mei) zet het gesprek opnieuw op de Vlaamse agenda: het woord is alomtegenwoordig in de klas, maar er is zelden een doordachte aanpak klaar.
📌 Op de klasvloer
Wat dit betekent voor jou
Leerkrachten worden regelmatig geconfronteerd met het gebruik van ziektenames als scheldwoord en hebben niet altijd een aanpak klaar om dat gesprek constructief te voeren.
Praktische tip
Gebruik de VRT NWS-videoreportage als aanleiding voor een kort klasgesprek: een concreet verhaal werkt beter als vertrekpunt dan een abstracte morele uitleg.
Uitgelicht · Kleuter & lager
Veertien experts aan Demir: leer meisjes al in de kleuterklas dat ze een vulva hebben
Veertien artsen, gezondheidswetenschappers en onderwijsprofessionals stuurden een beleidsbrief naar minister Demir. De kern: genitaliën staan momenteel niet in de minimumdoelen voor kleuters, terwijl andere lichaamsdelen en hun functies dat wel doen. Ook menstruatie ontbreekt in de minimumdoelen van het lager onderwijs, en dat terwijl de gemiddelde leeftijd waarop meisjes voor het eerst ongesteld worden net iets onder de 12 jaar ligt. De beleidsbrief vraagt aanpassing van de minimumdoelen van kleuter tot secundair. Sensoa biedt al leeftijdsadequaat lesmateriaal aan, maar het ontbreekt aan een formeel kader dat scholen verplicht dit op te nemen.
📌 Op de klasvloer
Wat dit betekent voor jou
Kleuterleerkrachten en leerkrachten lager onderwijs geven momenteel lichaamseducatie zonder formele minimumdoelen over genitaliën, wat maakt dat de invulling sterk verschilt van klas tot klas en van school tot school.
Praktische tip
Bekijk het aanbod van Sensoa voor het kleuter- en lager onderwijs via sensoa.be: zij bieden gratis lesmateriaal dat aansluit bij een leeftijdsadequate aanpak van lichaamsbewustzijn.