De Voenk
Onderwijsnieuws genoeg maar wat betekent het?
Elke vrijdag selecteer ik het belangrijkste nieuws uit het Vlaamse onderwijs.
Ik vat samen wat er beslist, onderzocht of besproken wordt, plaats het in context en trek het door naar de plek waar het uiteindelijk betekenis krijgt: de onderwijspraktijk.
Enkel de berichten die ertoe doen, met een kritische blik en een heldere vertaling naar jouw werk.
Je ontvangt De Voenk elke vrijdag in je mailbox. Uitschrijven kan op elk moment.
Lees hier een voorbeeldeditie
Wil je weten hoe De Voenk leest voordat je je inschrijft?
Hieronder vind je de editie van 4 september 2026. Zo zie je meteen welke berichten ik selecteer, hoe ik ze duid en welke vertaalslag ik naar de onderwijspraktijk maak.
Nieuw schooljaar, vol veranderingen
Van gedragsexpert tot kleuterdiploma: het Vlaamse onderwijs gooit dit jaar heel wat overhoop.
Vanaf 1 september gaat er heel wat anders in het Vlaamse onderwijs. Minder vrije dagen, een gedragsexpert verplicht op elke school, een klassenraad die voortaan beslist of je kleuter klaar is voor het eerste leerjaar, en aparte taalklassen voor anderstalige nieuwkomers. Minister Demir heeft de hervormingen opgestapeld, en nu staan scholen voor de uitdaging om ze ook te laten landen. Het belooft een bewogen schooljaar te worden, van kleuterklassen tot de derde graad secundair.
Leerkrachten in het algemeen starten dit schooljaar met meer reguliere leertijd én meer verantwoordelijkheid, van gedragsroutines tot klassenraadsadviezen over schoolrijpheid.
Lees de highlights van 1 september op Klasse.be en markeer de drie punten die jouw dagelijkse praktijk het meest raken dit jaar.
Elke school heeft voortaan een gedragsexpert
Vanaf dit schooljaar heeft elke Vlaamse school één persoon aangesteld als gedragsexpert. Die helpt het team om schoolbrede routines aan te leren en rust en structuur te bevorderen. Tuchtdossiers mogen voortaan ook mee naar de nieuwe school als een leerling van school verandert.
Directies zijn verantwoordelijk voor het aanduiden en ondersteunen van de gedragsexpert, en voor overdraagbare tuchtdossiers bij schoolwissel.
Bespreek met de gedragsexpert welke drie schoolbrede routines dit jaar als eerste worden ingevoerd.
Secundair onderwijs spaart 35 miljoen op lerarenuren
Scholen in het secundair moeten dit jaar 35 miljoen euro besparen op uren voor leerkrachten: grotere klassen, minder personeel. Tegelijk komt 48 miljoen vrij voor begeleiding van startende leerkrachten, geld dat scholen dit jaar vrij mogen inzetten, ook om de besparingen op te vangen.
Leerkrachten secundair onderwijs kunnen dit jaar voor grotere klassen staan in algemene vakken.
Check bij je directie hoe de extra middelen voor startersbegeleiding op jouw school concreet ingezet worden dit schooljaar.
Kleuters leren over Brabo en de kathedraal: Antwerpen lanceert eigen stadsgebonden leerplan
Het Stedelijk Onderwijs Antwerpen koppelt de nieuwe Vlaamse minimumdoelen aan een eigen Antwerps verhaal. Kleuters en leerlingen van het eerste leerjaar leren via Brabo, de kathedraal en de Antwerpse leefomgeving. Geen losse weetjes, maar de stad als context om echte leerdoelen te bereiken. Dertien pilootscholen starten dit jaar, op termijn volgen alle 72 basisscholen van het stedelijk net.
Leerkrachten lager onderwijs in de 13 pilootscholen werken dit jaar met de nieuwe Antwerpse leerplannen als kader voor de Vlaamse minimumdoelen.
Volg het project via het Stedelijk Onderwijs Antwerpen als inspiratie voor hoe lokale context minimumdoelen tot leven kan brengen in jouw eigen lessen.
Klaar voor het eerste leerjaar? Dat beslist voortaan de klassenraad
Ouders konden tot nu zelf beslissen of hun kleuter overstapte naar het eerste leerjaar. Dat verandert: eind dit schooljaar oordeelt de klassenraad of een kind schoolrijp is en voldoende Nederlands kent. Is het antwoord nee, dan blijft het kind langer in de kleuterklas. Critici vrezen extra administratieve druk voor kleuterleerkrachten.
Kleuterleerkrachten zullen hun oordeel over schoolrijpheid formeel moeten onderbouwen als input voor de klassenraad.
Bespreek met je zorgcoördinator welk observatie-instrument jullie school gaat gebruiken voor de schoolrijpheidsadviezen.
Nieuwe minimumdoelen basisonderwijs: de officiële start
Vorig schooljaar mochten basisscholen vrijwillig starten met de nieuwe minimumdoelen voor Nederlands en wiskunde. Dit schooljaar is de officiële start. Idealiter lopen kleuters van de derde kleuterklas en leerlingen tot het derde leerjaar al de nieuwe leerstof. Wie er nog niet klaar voor is, moet een plan hebben om alle doelen tegen 2030-31 te halen.
Leerkrachten lager onderwijs starten idealiter al met de nieuwe leerstof voor Nederlands, wiskunde, wetenschap en techniek, of werken aan een professionaliseringstraject.
Kijk op Klasse.be voor nieuwe leerplannen en lesmateriaal dat aansluit bij de minimumdoelen van jouw leerjaar.
200.000 kinderen komen elke dag met een lege brooddoos naar school
Zo lang is de rij als je alle kinderen in België naast elkaar zet die vandaag zonder eten naar school komen. Kinderarmoedestichting Pelicano zet dat cijfer dit jaar opnieuw in de kijker met De Langste Lunchtafel op 19 september. Een lege maag maakt leren harder: minder concentratie, minder energie, minder deelnemen aan de groep. Een gevulde brooddoos is voor te veel kinderen geen vanzelfsprekendheid.
Leerkrachten in het algemeen signaleren tijdens de dag het vaakst dat een kind honger heeft of regelmatig zonder eten aan tafel zit.
Weet waar je de zorgcoördinator of het CLB van je school kan inschakelen als je een leerling vermoedt die regelmatig zonder eten naar school komt.
School in Zoersel steunt non-binaire kleuterleerkracht na ophef op sociale media
Een kleuterleerkracht met een non-binaire genderidentiteit startte aan basisschool Beuk & Noot in Zoersel. De leerkracht wordt aangesproken bij de voornaam, niet als juf of meester. Het nieuws lokte reacties uit op sociale media. De school staat volledig achter de leerkracht: gender mag geen rol spelen bij aanwerving, zo volgt uit de antidiscriminatiewetgeving. Pedagoog Eva Dierickx: "Kleuters staan open in het leven en leren de menselijke diversiteit voor het eerst kennen. Dat is net positief."
Directies zijn verantwoordelijk voor een aanwervingsbeleid dat de antidiscriminatiewetgeving respecteert, ook op het vlak van genderidentiteit.
Check of het aanwervingsbeleid van jouw school expliciet verwijst naar de antidiscriminatiewetgeving bij selectiegesprekken.
Af en toe deel ik ook updates over Vlamme of andere VOENK-projecten, altijd onderwijs, nooit spam.